داخل باشند و بنا بر اول تخصيص بواسطهء كثرت انتفاع است زيرا كه آدم بيش از بهايم از زمين نفع ميبرد « و فى كتاب الخصال عن على عليه السلم قال خلقت الارض لسبعة بهم يرزقون و بهم يمطرون و بهم ينصرون : ابو ذر و سلمان و المقداد و عمار و حذيفة و عبد اللَّه ابن مسعود قال على عليه السلم و انا امامهم و هم الذين شهدوا الصلاة على فاطمة عليها السلم » فِيها فاكِهَةٌ در زمين انواع ميوه‌هاست و تنكير آن اشارت بر تكثير آنست وَ النَّخْلُ ذاتُ الْأَكْمامِ و در زمين درخت خرماست كه آن خداوند غلافهاست زيرا كه ثمرهء آن قبل از انشقاق مشتمل بر غلافها و پرده‌هاست و تخصيص جهت فضيلت و مشابهت آن است به انسان در حديث رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و إله وارد شده كه اكرموا عمتكم النخلة وَ الْحَبُّ و در زمين است دانهء مانند برنج و گندم و جو و ارزن و غير ذلك ذُو الْعَصْفِ و ان حب خداوند برك خشكست و مراد از عصف كاهى است كه دانه را از آن جدا مى سازند و بخورد دواب ميدهند تصريح به آن به جهت انتفاع از آنست وَ الرَّيْحانُ و ديگر در زمين ريحانيست كه بوى خوش دارد و بواسطهء تقويت آن را بو ميكنند مىتواند كه مراد از ريحان همين ريحان معروف و مشهور باشد و ميتواند كه مراد مطلق مشموم باشد و جمعى از مفسرين گفته‌اند كه مراد از ريحان رزق خلايق است و در حديث حسين بن خالد است كه « الريحان ما يؤكل منه » و بعد از ذكر اين نعمتها خطاب بجن و انس كرده ميفرمايد كه فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ پس بكدام نعمتهاى پروردگار خود تكذيب ميكنيد و انكار مينمائيد ؟ على بن ابراهيم روايت كرده كه در ظاهر اين آيه خطاب بجن و انس است و در باطن فلان و فلان چنانچه از حضرت صادق عليه السلم در تفسير اين آيه روايت كرده كه « قال اللَّه تبارك و تعالى و تقدس فباى النعمتين تكفران بمحمد ام بعلي صلوات اللَّه عليهما » و در اصول كافى در حديث مرفوع روايت كرده كه « قوله تعالى فباى آلاء ربكما تكذبان أ بالنّبى ام بالوصى » و نيز در كافى از حماد بن عثمان روايت كرده كه او گفت كه من از حضرت صادق عليه السلم شنيدم كه فرمود مستحبّ